HD 4850 X2 – architektura
Sercami karty graficznej Radeon 4850 X2 są dwa rdzenie graficzne RV770. Identycznie jak w kartach HD 4850 i HD 4870, GPU wytwarzany jest w fabrykach TMSC w technologii 55 nanometrów. Każdy z GPU zawiera w sobie po 965 milionów tranzystorów. Firma Sapphire zrobiła dokładnie to samo, co wcześniej AMD z Radeonem 4870 X2 - zupełnie przebudowała płytkę drukowaną i zamontowała na niej dwa GPU.
Komunikacja pomiędzy chipami graficznymi odbywa się na zasadzie technologii CrossFire. Przy czym nie potrzebna jest płyta główna obsługująca CF: wystarczy dowolna konstrukcja obsługująca PCI-E. Akcelerator ma specjalny moduł sterujący współpracą rdzeni graficznych. Równie dobrze możemy mieć płytę z chipsetem NVIDII.
Dla każdego chipu graficznego przydzielono po 1 GB pamięci GDDR3. Sumarycznie daje to aż 2 GB pamięci ulokowanej na pokładzie akceleratora graficznego. Na brak nowych gier narzekać nie można. Nowy S.T.A.L.K.E.R – Clear Sky, czy Far Cry 2, to jedne z tytułów, gdzie 1 GB pamięci operacyjnej na pokładzie karty jest mile widziana. Co prawda w trybie 1280 x 1024 w średnich detalach różnic pomiędzy 512 a 1024 MB nie ujrzymy, ale w znacznie wyższych ustawieniach przewaga kart z 1 GB może być dość znaczna. A biorąc pod uwagę coraz lepsze odwzorowywanie tekstur i wielkość map, takie ilości pamięci mogą mieć znaczenie.
Częstotliwość taktowania dwurdzeniowego Radeona 4850 X2 wynosi dokładnie tyle samo, co w przypadku HD 4850. Rdzenie graficzne pracują z prędkością 625 MHz, natomiast pamięć operacyjna – 993 MHz.

Architektura wewnętrzna chipu graficznego to po prostu stary i dobry RV770. Nie nastąpiły tutaj absolutnie żadne zmiany. W Sapphire HD 4850 X2, ze względu na specyfikę (wszystko razy dwa), znajduje się łącznie 1600 zunifikowanych jednostek cieniowania (320 x 5). Jednostki te odgrywają niezmiernie ważną rolę w najnowszych grach, które zostały oparte na programach shader.
Przyjrzyjmy się jeszcze z bliska powyższemu schematowi blokowemu GPU. W głównej sekcji mamy Setup Engine, gdzie zawarte są poszczególne jednostki zarządzające. Podłużny żółty blok to Ultra – Threaded Processor, który podobnie jak w poprzednich Radeonach jest odpowiedzialny za pracę wszystkich zunifikowanych jednostek cieniowania. Jest on czymś w rodzaju nadzorcy, który wydaje rozkazy poszczególnym SPU, tak aby każdy z nich, w danej jednostce czasu, wykonywał jakieś operacje. W środkowej części diagramu mamy serce rdzenia graficznego – SIMD Cores. Wszystkie 800 wyspecjalizowanych procesorów strumieniowych znajduje się właśnie tam.
Jak widać na powyższym schemacie, zostały one podzielone na 10 ciągów. Każdy taki to 80 skalarnych procesorów strumieniowych, na które przypada po 16 KB pamięci lokalnej i 4 jednostki teksturujące. W dolnej części schematu widzimy 16 jednostek RBE (Render Back End) – dokładnie tyle samo, co w Radeonach 3800 z poprzedniej generacji. AMD twierdzi, że nie ma potrzeby zwiększania tych jednostek, ponieważ w przyszłości i tak większość zadań na siebie wezmą rdzenie SPU.
Reasumując: Radeon 4850 X2 to 1600 (320 x 5) procesorów strumieniowych, 80 jednostek teksturujących oraz 32 układy RBE. Robi wrażenie.
Nie poczyniono żadnych zmian w module Shader Model. Nowy Radeon obsługuje DirectX 10.1 oraz OpenGL 2.1.
Poprzednia generacja Radeonów HD 3000 słynęła z możliwości multimedialnych. Osoby szukające niedrogiej i wydajnej platformy służącej do oglądania filmów w wysokiej rozdzielczości często wybierały te układy, gdyż w znacznym stopniu odciążały procesor komputera (CPU) oraz dawały obraz wysokiej jakości, często lepszej niż konkurencyjne GeForce’y, które podczas dekodowania filmów HD nie odciążają CPU w takim stopniu jak robią to Radeony. A ma to znaczenie w rozwiązaniach typu media center. W momencie większego obciążenia procesora wydziela on bowiem więcej ciepła oraz pobiera więcej watów mocy.
Ciekawostką natomiast jest fakt, że na Radeonach HD 4000 możliwe jest przekodowywanie o wiele razy szybciej niż na wydajnym procesorze Intel Core 2. Przewaga na korzyść GPU może być nawet 19 razy większa! Choć, powiedzmy sobie szczerze, dane te pochodzą od producenta, więc należy je traktować z małym przymrużeniem oka.

Podobnie jak w konkurencyjnych układach GeForce 8/9/GT200, Radeony potrafią wykonywać zaawansowane obliczenia, którymi obecnie zajmują się CPU. Jest to o tyle ciekawa rzecz, iż GPU przetwarza niektóre procesy o kilkadziesiąt razy szybciej niż dostępne dziś najszybsze czterordzeniowe procesory. GPU może wykazać się więc nie tylko w najnowszych grach 3D, ale i w modyfikowaniu obiektów, czy współpracą przy programach Telanetix, Neurala. Daje to szerokie możliwości nie tylko programistom, ale i inżynierom. Problemem jest zaś to, że należy przygotować odpowiednie środowisko, w którym rdzeń graficzny mógłby przejąć obliczenia od CPU. Dlatego też nie oczekujmy, że za kilka lub kilkanaście tygodni GPU będzie stosowane do zaawansowanych wyliczeń w laboratoriach czy firmach.
[Strona tytułowa]
[Następna: Sapphire HD 4850 X2]
|